Từ ngày 16/1/2026, các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn chính thức được áp dụng theo Nghị định số 310/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 2/12/2025. Nghị định này sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 125/2020/NĐ-CP nhằm hoàn thiện khung pháp lý về xử phạt trong lĩnh vực thuế.
Theo quy định sửa đổi tại Điều 19, mức xử phạt đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ quản lý thuế được điều chỉnh theo từng hành vi cụ thể. Trường hợp cung cấp thông tin, tài liệu về nghĩa vụ thuế hoặc tài khoản của người nộp thuế chậm quá thời hạn từ 5 ngày trở lên sẽ bị phạt tiền trong khoảng từ 2 đến 6 triệu đồng.
Đối với các hành vi cung cấp thông tin không chính xác, mức phạt cao hơn được áp dụng, từ 6 đến 10 triệu đồng. Nhóm hành vi này bao gồm việc cung cấp sai lệch thông tin về tài sản, quyền và nghĩa vụ tài sản của người nộp thuế; thông tin về tài khoản tại ngân hàng, kho bạc; hoặc dữ liệu liên quan đến tiền lương, tiền công và thu nhập khác do đơn vị đang quản lý.
Trong trường hợp không thực hiện cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế, mức xử phạt được nâng lên từ 10 đến 16 triệu đồng. Ngoài ra, các hành vi thông đồng, che giấu cho người nộp thuế trốn thuế hoặc không chấp hành quyết định cưỡng chế thuế cũng thuộc nhóm vi phạm nghiêm trọng, trừ trường hợp không trích chuyển tiền từ tài khoản theo quy định riêng.
Bên cạnh xử phạt bằng tiền, các đối tượng vi phạm còn buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Cùng với các quy định về xử phạt, từ ngày 1/1/2026, chế độ kế toán doanh nghiệp mới cũng được triển khai theo Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025. Thông tư này áp dụng cho các năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 1/1/2026.
Theo đó, doanh nghiệp được quyền tham khảo và áp dụng hệ thống biểu mẫu chứng từ kế toán ban hành kèm theo phụ lục của thông tư. Trong trường hợp cần thiết để phù hợp với đặc thù hoạt động và yêu cầu quản trị, doanh nghiệp được phép thiết kế mới hoặc điều chỉnh các biểu mẫu chứng từ, với điều kiện phải tuân thủ Luật Kế toán, đảm bảo tính trung thực, đầy đủ, minh bạch và khả năng kiểm tra, đối chiếu. Khi thực hiện điều chỉnh, doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành quy chế hạch toán kế toán làm căn cứ áp dụng và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Đối với các chứng từ chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành khác, doanh nghiệp phải thực hiện theo đúng quy định của các văn bản pháp luật liên quan.
Ngoài ra, từ đầu năm 2026, công tác kế toán đối với các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp được hướng dẫn theo Thông tư 107/2025/TT-BTC ban hành ngày 14/11/2025. Thông tư quy định rõ việc tổ chức kiểm tra, phân loại, sắp xếp và lưu trữ tài liệu kế toán, yêu cầu các hồ sơ đưa vào lưu trữ phải đầy đủ, hoàn chỉnh, có giá trị pháp lý và được bảo quản an toàn trong suốt thời gian lưu trữ. Cơ quan bảo hiểm xã hội phải bố trí nhân sự chuyên trách và thực hiện quản lý hồ sơ lưu trữ theo đúng quy định.
Cùng thời điểm, Thông tư 108/2025/TT-BTC cũng chính thức có hiệu lực, hướng dẫn việc lập báo cáo tài chính hợp nhất đối với các đơn vị kế toán hành chính, sự nghiệp. Báo cáo tài chính hợp nhất được lập trên cơ sở kế toán dồn tích, nhằm phản ánh toàn diện tình hình tài chính, kết quả hoạt động và dòng tiền của đơn vị cấp trên, phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách. Việc sử dụng số liệu trong báo cáo phải đúng mục đích, không được yêu cầu điều chỉnh để phục vụ các nhu cầu ngoài phạm vi quy định.
Đối với doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, nguyên tắc kế toán áp dụng từ năm tài chính 2026 được quy định tại Thông tư 101/2025/TT-BTC ban hành ngày 29/10/2025. Thông tư hướng dẫn cụ thể cách hạch toán quỹ dự trữ bắt buộc, thời điểm ghi nhận doanh thu, xử lý các khoản hoàn hoặc giảm hoa hồng môi giới, cũng như nguyên tắc phân chia doanh thu và chi phí trong hoạt động hợp tác môi giới. Các chi phí hoạt động môi giới được xác định là giá vốn hàng bán và phải được trình bày đầy đủ trên báo cáo tài chính.
Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2026, một thủ tục hành chính trong lĩnh vực kế toán cũng chính thức bị bãi bỏ theo Quyết định 4014/QĐ-BTC ngày 1/12/2025. Cụ thể, thủ tục đăng ký sửa đổi chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC không còn được áp dụng, góp phần giảm bớt gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp.
Cuối cùng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 42/2025/TT-NHNN ngày 11/11/2025, quy định về kiểm toán độc lập đối với tổ chức tín dụng là hợp tác xã. Theo đó, các tổ chức này phải lựa chọn đơn vị kiểm toán độc lập để thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, đặc biệt đối với ngân hàng hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân có tổng tài sản từ 50 tỷ đồng trở lên. Các nội dung kiểm toán khác được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.
0938181123 
