Chính sách thuế mới kỳ vọng tháo gỡ nút thắt cho doanh nghiệp tư nhân

Ngày đăng: 28/10/2025 10:00 AM

    (BKTO) – Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) đang được kỳ vọng trở thành cú hích quan trọng cho cải cách thể chế, giúp khu vực kinh tế tư nhân phát triển năng động và minh bạch hơn. Với định hướng chuyển đổi số toàn diện, áp dụng quản lý rủi ro và phân loại người nộp thuế theo mức độ tuân thủ, dự thảo tạo nền tảng cho một hệ thống thuế công bằng, hiệu quả và thân thiện với người dân, doanh nghiệp.Doanh nghiệp tư nhân: Trụ cột mới của nền kinh tế Việt Nam

    Chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ” trong quản lý thuế

    Một điểm mới nổi bật trong dự thảo là thay đổi cách tiếp cận từ “quản lý theo chức năng” sang “quản lý theo đối tượng”, dựa trên quy mô, lĩnh vực hoạt động và mức độ tuân thủ pháp luật thuế. Theo đó, người nộp thuế sẽ được phân nhóm để áp dụng cơ chế phù hợp, giúp cơ quan thuế vừa kiểm soát hiệu quả, vừa tạo thuận lợi cho đối tượng tuân thủ tốt.

    Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh chấp hành nghiêm túc quy định sẽ được giảm tần suất thanh tra, kiểm tra; đồng thời rút ngắn 20–30% thời gian thực hiện thủ tục thuế. Nhóm rủi ro cao sẽ được giám sát chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm công bằng và phòng ngừa gian lận. Cách làm này giúp cơ quan thuế tối ưu hóa nguồn lực, đồng thời khuyến khích người nộp thuế tự giác và minh bạch trong kê khai.

    Đặc biệt, từ ngày 1/1/2026, hình thức thu thuế khoán đối với hộ kinh doanh sẽ được xóa bỏ hoàn toàn. Các hộ kinh doanh sẽ tự kê khai doanh thu, tự xác định nghĩa vụ thuế phải nộp. Dữ liệu giao dịch sẽ được kết nối trực tiếp với hệ thống thuế và các nền tảng thương mại điện tử để bảo đảm tính chính xác, minh bạch. Đây là bước chuyển có ý nghĩa lớn, thể hiện tinh thần “cơ quan thuế phục vụ người nộp thuế”, giảm thủ tục hành chính và khuyến khích hộ kinh doanh hoạt động chuyên nghiệp hơn.

    Song song đó, dự thảo cũng bổ sung các quy định mới về miễn, giảm và xử lý nợ thuế theo hướng linh hoạt, thực tế hơn. Cụ thể, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; một số nhóm thu nhập nhỏ lẻ cũng được giảm nghĩa vụ thuế. Chính sách này không chỉ giảm gánh nặng chi phí, mà còn khuyến khích hoạt động khởi nghiệp, mở rộng sản xuất trong khu vực tư nhân nhỏ và siêu nhỏ.

    Tạo hành lang thuận lợi cho hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp

    Một trong những mục tiêu lớn của dự thảo là hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp. Theo đó, mã số định danh cá nhân sẽ được sử dụng làm mã số thuế thống nhất, giúp đơn giản hóa thủ tục đăng ký, giảm chi phí hành chính và tránh trùng lặp hồ sơ khi chuyển đổi loại hình kinh doanh.

    Dự thảo cũng đặt nền móng cho việc xây dựng cơ quan thuế điện tử hiện đại, vận hành trên nền tảng công nghệ số như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud) và tự động hóa quy trình (RPA). Nhờ đó, các hoạt động kê khai, hoàn thuế, xử lý hồ sơ hay tra cứu thông tin sẽ được rút ngắn đáng kể – từ hàng giờ xuống chỉ còn vài phút.

    Đặc biệt, quy định mới cho phép miễn xử phạt trong trường hợp người nộp thuế gặp lỗi kỹ thuật hoặc sự cố hệ thống, thể hiện tinh thần cải cách thực chất – lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm của quá trình phục vụ.

    Việc đẩy mạnh chuyển đổi số không chỉ giúp quản lý hiệu quả hơn hoạt động thương mại điện tử và kinh tế số, mà còn tạo cơ sở để Việt Nam hội nhập sâu với chuẩn mực quốc tế. Các điều khoản về hợp tác quốc tế, trao đổi dữ liệu thuế xuyên biên giới và thỏa thuận giá tính thuế song phương sẽ góp phần chống thất thu, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.

    Nền tảng pháp lý mới cho niềm tin và tăng trưởng

    Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) phản ánh rõ định hướng cải cách thuế của Việt Nam: lấy tuân thủ tự nguyện làm trọng tâm, hướng tới công bằng và minh bạch trong quản lý. Khi được ban hành, luật sẽ giúp củng cố niềm tin vào hệ thống pháp lý ổn định, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời thúc đẩy đầu tư dài hạn từ khu vực tư nhân.

    Một điểm nhấn đáng chú ý là nguyên tắc “bản chất hoạt động, giao dịch quyết định nghĩa vụ thuế” được đưa vào dự thảo, góp phần nâng cao tính minh bạch và dự báo của hệ thống. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản lý nghĩa vụ tài chính, tránh rủi ro phát sinh do cách hiểu khác nhau giữa các cấp quản lý.

    Khi chi phí tuân thủ giảm, thời gian nộp thuế được rút ngắn và dòng tiền lưu chuyển thuận lợi hơn, các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ có thêm nguồn lực đầu tư cho sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây chính là nền tảng để khu vực tư nhân – động lực tăng trưởng chủ lực của nền kinh tế – phát triển mạnh mẽ, bền vững, đóng góp ngày càng lớn vào sự phồn vinh của đất nước.