Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân và doanh nghiệp mà còn là một trong những điều kiện quan trọng liên quan đến quyền xuất cảnh theo quy định của pháp luật. Để tăng cường hiệu quả quản lý thuế và hạn chế tình trạng chây ì nghĩa vụ tài chính, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, trong đó làm rõ các trường hợp người nộp thuế có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.

Những quy định này nhằm bảo đảm việc thu hồi các khoản thuế còn nợ, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người nộp thuế.

Những đối tượng có thể bị tạm hoãn xuất cảnh

Theo Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, một số nhóm đối tượng sẽ bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định.

Cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh

Đối với cá nhân kinh doanh hoặc chủ hộ kinh doanh, việc tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng khi đồng thời đáp ứng các điều kiện:

Đang thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế;
Có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên;
Khoản nợ đã quá thời hạn phải nộp từ 120 ngày trở lên theo quy định.

Quy định này hướng đến việc nâng cao trách nhiệm của hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

Người đại diện doanh nghiệp cũng có thể bị áp dụng

Không chỉ cá nhân kinh doanh, Nghị định còn áp dụng đối với:

Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp;
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp;
Người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã.

Các đối tượng trên sẽ thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh nếu doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, đồng thời:

Có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên;
Khoản nợ đã quá thời hạn nộp 120 ngày trở lên.

Đây là quy định nhằm nâng cao trách nhiệm của người quản lý doanh nghiệp trong việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký

Một trường hợp khác cũng thuộc diện xem xét tạm hoãn xuất cảnh là khi cơ quan thuế xác định người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Theo quy định, nếu sau 120 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo về việc người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký mà cá nhân hoặc doanh nghiệp vẫn không thực hiện thủ tục:

Khôi phục mã số thuế; hoặc
Chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định,

thì cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã cũng có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Người nước ngoài còn nợ thuế

Đối với cá nhân là người nước ngoài làm việc hoặc kinh doanh tại Việt Nam, nếu còn khoản thuế quá hạn mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì cũng thuộc đối tượng bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh.

Quy định này nhằm bảo đảm việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính trước khi cá nhân rời khỏi Việt Nam.

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Nghị định cũng quy định việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với:

Người Việt Nam chuẩn bị xuất cảnh để định cư ở nước ngoài;
Người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi rời Việt Nam.

Nếu các đối tượng này vẫn còn khoản thuế quá hạn và chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo quy định thì cũng có thể bị tạm hoãn xuất cảnh cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Cơ quan nào có thẩm quyền thông báo tạm hoãn xuất cảnh?

Bên cạnh việc quy định các trường hợp áp dụng, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP cũng làm rõ thẩm quyền của cơ quan thuế trong việc thực hiện biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Theo đó:

Cơ quan thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế là đơn vị có thẩm quyền ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh.
Chính cơ quan đã ban hành thông báo tạm hoãn cũng có thẩm quyền ban hành quyết định gia hạn hoặc hủy bỏ việc tạm hoãn xuất cảnh khi người nộp thuế đã đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Trong trường hợp người nộp thuế chuyển sang cơ quan thuế quản lý khác, thẩm quyền gia hạn hoặc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh sẽ thuộc về cơ quan thuế quản lý mới.

Người nộp thuế cần chủ động hoàn thành nghĩa vụ thuế

Việc bổ sung và làm rõ các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc nâng cao hiệu quả thu hồi nợ thuế, đồng thời bảo đảm sự công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Đối với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp, việc thường xuyên kiểm tra tình trạng nghĩa vụ thuế, nộp thuế đúng hạn và kịp thời xử lý các khoản nợ phát sinh sẽ giúp hạn chế những rủi ro pháp lý, đặc biệt là tránh ảnh hưởng đến kế hoạch công tác, du lịch hoặc định cư ở nước ngoài.

Trong bối cảnh các quy định về quản lý thuế ngày càng được hoàn thiện và tăng cường ứng dụng dữ liệu điện tử, người nộp thuế nên chủ động theo dõi các thông báo từ cơ quan thuế, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế để bảo đảm quyền lợi và tránh phát sinh các biện pháp xử lý hành chính không mong muốn.